De effecten van thuiswerken

Het COVID-19 virus heeft nog steeds grote impact op de hele wereld en in het bijzonder op het functioneren van de samenleving. De pandemie heeft geleid tot verschillende economische, politieke, sociale en psychologische gevolgen. Om de verspreiding van COVID-19 tegen te gaan, was één van de maatregelen van de regering dat mensen zoveel mogelijk thuis moesten gaan werken. Junior adviseur Menno Cornelisse heeft tijdens zijn afstudeerstudie bij draaijer+partners de effecten van het thuiswerken onderzocht met het zogenaamde Job Demands-Resources (JD-R) model. Dit model wordt gebruikt om relaties tussen werkkenmerken en werkuitkomsten te bestuderen.

Het onderzoek richtte zich op de relaties tussen baankenmerken, werk-privé balans, werkmotivatie en psychologisch welzijn tijdens de COVID-19 pandemie. Ik heb me met name gericht op de invloed van ‘job crafting’ en ‘strength use’.  ‘Strenght use’ staat voor het gebruiken van iemands eigen kracht. ‘Job crafting’ staat voor de proactieve veranderingen die werknemers kunnen aanbrengen aan hun taakeisen en werkmiddelen. Deze veranderingen optimaliseren hun persoonlijke werkdoelen om hun werk zinvoller, boeiender en bevredigender te maken. Om beter inzicht te krijgen en verbanden te leggen tussen de strategieën die mensen gebruiken, is hier tijdens de COVID-19 onderzoek naar gedaan onder thuiswerkers.

Ander gedrag

In een uitzonderlijke situatie zoals een pandemie vertonen mensen ander gedrag dan ze gewoonlijk doen. Gedwongen worden om thuis te werken kan verschillende soorten gedrag oproepen, die moeilijk te verklaren zijn. Er zijn nieuwe stressfactoren en middelen rondom werk ontstaan. De belangrijkste reden hiervoor lijkt te zijn dat thuiswerken alleen maar leidt tot een dunnere scheiding van werk en privéleven, en zo tot een nauwere samensmelting van werk en privé. Doordat mensen hun volledige capaciteit aan mentale middelen verbruiken aan het werk, zijn ze niet in staat om een stapje extra te zetten. Ze kunnen niet echt gebruik maken van hun sterke eigenschappen (strengths) of van hun vaardigheden, omdat dat extra energie en inspanning vergt, die ze niet meer hebben.

We kunnen concluderen dat de effecten van job crafting, en strength use, die zichtbaar zijn in een normale situatie, niet echt meer gevonden zijn in de COVID-19 periode. De toepassing van job crafting en de inzet van strength use worden ondergraven door het hele weken thuis (moeten) werken. Er zijn op dit vlak geen significante verschillen gevonden tussen alleenstaanden en mensen die samenwonen en/of kinderen hebben.

Alleen virtueel contact levert weinig energie op

De behoefte aan contact met collega’s blijkt en blijft erg belangrijk. Het lijkt erop dat elkaar slechts online ontmoeten geen bijdrage levert aan de verbinding met het team. De mogelijkheid om elkaar persoonlijk te ontmoeten is een belangrijke voorwaarde om collega’s op te zoeken voor hulp. Mensen ervaren het als positief als ze persoonlijk kunnen afspreken met collega’s.

Nieuw evenwicht

De inzichten die we nu hebben in de effecten van thuiswerken tijdens COVID-19 kunnen richting geven aan de manier waarop we na de pandemie gaan werken. Werk en privé zijn meer geïntegreerd. We moeten nieuwe manieren zoeken om een betere scheiding tussen werk en privé te creëren. We kunnen mensen autonomie geven om zelf te beslissen óf en wanneer ze thuiswerken.

Mensen zien hun werk en hun gezinsleven nu totaal anders dan vroeger; het is meer een totaalervaring. Ze moeten meer autonoom zijn, maar hun manier van werken – hun kijk op werk – vraagt om verandering. De werkdag is niet meer traditioneel van 9 tot 5 uur en dat zal het in de toekomst ook niet meer zijn. We gaan waarschijnlijk meer naar 24 uur per dag met daarin flexibele werktijden, maar men moet wel in staat zijn om daar op de juiste manier mee om te gaan. Het vanuit overheidswege gedwongen karakter van thuiswerken vanwege COVID-19 heeft over het algemeen een negatief effect gehad op werknemers. Het advies aan werkgevers: geef werknemers na de pandemie de keuze om zelf te bepalen wanneer zij willen thuiswerken, zodat dit op vrijwillige basis kan gebeuren.

Conclusies

  • In tijden van COVID-19 zijn nieuwe stressfactoren en middelen rondom werk ontstaan. We vertonen in tijden van een pandemie afwijkend gedrag; tijdens het gedwongen thuiswerken vervagen de grenzen tussen werk en privé.
  • Effecten van job crafting / strength use zijn (bijna) verdwenen tijdens COVID-19. Werk en privé overlappen elkaar en zijn meer met elkaar verbonden. Capaciteit van mentale hulpbronnen blijken volledig verbruikt: er is niets extra’s te geven.
  • De traditionele 9-tot-5-werkdag vervaagt tot een 24-urige werkdag met flexibele werktijden. Dit vraagt om gedragsverandering. Werknemers hebben autonomie nodig om zelf te beslissen of en wanneer ze thuis willen werken.
  • Alleen virtueel contact met collega’s levert geen tot weinig energie op. Direct contact met collega’s blijft nodig voor de cohesie binnen het bedrijf.

Baankenmerken, evenwicht tussen werk en privéleven, werkmotivatie en welzijn tijdens de COVID-19-pandemie: De rol van ‘job crafting’ en ‘strength use’ .

Afstudeeronderzoek Menno Cornelisse

Nieuwste blogs

  • Sociaal
  • Werk
juni 2022

Huisvesting begint bij de gebruiker

Gemeente Diemen, LSa en draaijer+partners gingen in gesprek over de herinrichting van het gemeentehuis en […]

  • Inspiratie
  • Werk
juni 2022

Domeinbenadering en ontwerpgids voor duurzame exploitatie

De gemeente Amersfoort ontwikkelt een nieuw stadhuis. De voorbereidende werkzaamheden zijn gestart, volgens planning wordt […]

  • Circulair
  • Innovatie
juni 2022

De kansen van een circulaire inkoopstrategie

Hoe realiseer je een circulaire facilitaire dienstverlening door middel van een circulaire inkoopstrategie en wat […]