Terra college_9

Programma van Leren

Het programma van eisen is een belangrijk onderdeel van het bouwproces. Voor scholen hebben wij inmiddels al heel wat Programma’s van Eisen gemaakt. Er liggen genoeg voorbeelden in de kast om zo ook een volgend project aan te pakken, zou je denken. Maar door dagelijks met het onderwijs bezig te zijn, werden wij zelf ook erg leergierig. Daarom hebben wij gekeken naar wat wij van anderen kunnen leren om onszelf en daarmee de toekomstige leeromgevingen beter te maken! Het resultaat: Het programma van Leren. 

Vertaling onderwijsvisie in ruimten 
Programma’s van Eisen beginnen vaak bij de normen: leerlingenprognose, budgetten en vierkante meter normen. Deze vierkante meter normen moeten echter verder worden ingevuld. Dit doen wij door in workshops met docenten (en soms ook met studenten en leerlingen) een vertaling te maken van de onderwijsvisie naar de huisvestingsvisie en de uiteindelijke ruimten. Lokalen, werk- en studiepleinen, kantoren, personeelskamer, speellokaal, gymlokaal en aula: ruimten in alle soorten en maten. Het Programma van Eisen wordt verder aangevuld met voorzieningen en eisen op het gebied van comfort, techniek, exploitatie en randvoorwaarden als budgetten en planningen. Bij de uitwerking van het Programma van Eisen naar een Ontwerp door de architect worden de verschillende ruimten gevormd tot een plattegrond en een bouwvolume.

Wij hebben vele van dit soort Programma’s van Eisen opgesteld en die leveren meestal prima gebouwen op. Toch merken wij dat het denken in ruimten ook beperkingen geeft. Zeker bij de onderwijsvormen van vandaag de dag. De ruimten zijn vaak bedacht voor één activiteit, terwijl de onderwijsvormen van deze tijd vaak uit verschillende activiteitsoorten bestaan. Waar hebben wij dat eerder gezien?

Activiteiten gestuurd Programma 
Een aantal van onze adviseurs hebben ervaring met het ontwikkelen van kantoorconcepten in zowel leer- als werkomgevingen. Bij kantoorconceptontwikkeling beginnen wij niet met de ruimte, maar met de activiteiten die worden uitgevoerd. Zo ontstaat een concept waarin plek is voor verschillende activiteiten, zoals concentratie, samenwerken, communiceren en ontmoeten. Ook de Beweegbox, een van onze strategische partnerbedrijven, is ontwikkeld vanuit de activiteiten die in een gymzaal plaatsvinden. Zij laten dus niet de ruimte leidend zijn voor de sporten die erin beoefend worden, maar zij pakken het juist andersom aan. De Beweegbox noemt dit het Programma van Bewegen. Toen dachten wij: kunnen wij deze kennis niet ook inzetten voor de leeromgeving?

Zo gezegd, zo gedaan. Jij krijgt van ons dus niet meer een Programma van Eisen, maar een Programma van Leren. Hierin beschrijven wij de activiteiten die je als leerling en als docent onderneemt. Denk aan klassikale instructie, individuele toetsen, duowerk, projectteams en coaching/mentorgesprekken. Vanuit die activiteiten redeneren wij nu van binnen naar buiten. Welke voorzieningen zijn er nodig voor de activiteit, welke omgeving is er nodig en als laatste in wat voor een ruimte passen deze activiteiten het best?

Het onderwijs van nu kent veel meer soorten activiteiten dan 40 jaar geleden. Dit betekent onderwijs op verschillende plekken, maar daarmee niet perse op extra vierkante meters. Het vraagt dus om een flexibel en multifunctioneel gebruik van ruimten. Daar is natuurlijk helemaal niets mis mee, want op die manier kunnen de ruimten zich ook in de toekomst makkelijk aanpassen aan nieuwe onderwijsconcepten en andere activiteitensoorten.

Het resultaat: Programma van Leren 
Wij gaan het van nu af aan dus anders doen. Wij werken van binnen naar buiten door een Programma van Leren te hanteren. Wij richten ons op de activiteiten die je binnen het onderwijs uitvoert en wij blijven daarbij toekomstgericht denken. Het resultaat: multifunctionele en flexibele ruimten geschikt voor verschillende activiteiten!


Geschreven door: Bertina Seffinga 

Wil jij samen met ons een Programma van Leren opstellen?
Neem dan contact op met Bertina Seffinga.  

Nieuwste blogs

  • Werken bij
  • Organisatie
juni 2021

Zo leuk is werken bij draaijer+partners

Wat wilde jij vroeger worden als je later groot zou zijn? Superheld(in), brandweerman of -vrouw, […]

  • Gezond
  • Werk
mei 2021

Hoe begin je met het organiseren van een gezonde werkomgeving?

Toen we lang geleden voor het eerst aan het werk gingen, was dat buiten, in […]

  • Werken bij
  • Zorg
april 2021

Facilitymanagement is gewoon ontzettend leuk

Een jaar geleden kwam Anniek Dijkstra in dienst bij draaijer+partners als facilitair adviseur zorg. In […]