Circulair en ecologisch bouwen dragen bij aan stikstofvrij bouwen

Door de (te) hoge stikstof concentraties, in met name Natura 2000 gebieden, dreigen veel bouwprojecten niet door te gaan met als gevolg een nieuwe crisis in de bouw. Voor veel bouwbedrijven betekent dit omzetverlies waardoor mogelijk veel banen verloren zullen gaan. Het kabinet werkt hard aan een oplossing die bouwen mogelijk moet maken, zoals verlagen van de maximumsnelheid en aanpak van de agrarische sector.

Maar hoe?
Dat er maatregelen komen is zeker, hoe ze er uit gaan zien niet. De effecten van die maatregelen om de bouw weer op gang te brengen dus ook nog niet. De bouw- en vastgoedsector kan niet afwachten en moet snel zelf in actie komen. Maar hoe beperk je, of beter nog voorkom je, stikstof uitstoot als gevolg van je bouwactiviteit en daarna tijdens de exploitatie?

Stikstofvrij bouwen
De vraag is of je zonder heel ingrijpende maatregelen stikstofvrij kunt bouwen. Het antwoord is: ja dat kan! Maar dat gaat niet vanzelf. Architecten, ontwikkelaars, adviseurs, bouwers en installateurs moeten daarvoor de bouwopgave op een duurzame manier benaderen. Ecologisch bouwen, bijvoorbeeld in hout, op circulaire wijze met hergebruik van materialen en met elektrisch aangedreven bouwmachines ervoor zorgen dat de stikstofuitstoot tijdens de bouw onder nul komt. Door de uitspraak van de Raad van State is een bijdrage onder de 1,0 mol/ha/jr. meldingsplichtig.

Transport en verkeersbewegingen verminderen
Om de stikstofuitstoot nog verder te reduceren moeten het transport en de verkeersbewegingen naar de bouwlocatie van op fossiele brandstof rijdende vrachtauto’s en personenauto’s tot een minimum beperkt worden. Vrachten combineren en de bezettingsgraad van personenauto’s verhogen dragen hieraan bij. Door slim bouwelementen te prefabriceren kan het aantal transportbewegingen naar de bouw fors gereduceerd worden.
Bovendien biedt prefabricage meer mogelijkheden om circulair te bouwen omdat materialen beter en sneller te hergebruiken zijn. Materialen die van sloopprojecten, of beter donorgebouwen, afkomstig zijn moeten vaak bewerkt worden voordat ze in nieuwe bouwelementen gebruikt kunnen worden. Door deze behandeling in dezelfde fabriek te doen kan het proces efficiënter uitgevoerd worden en is de kwaliteit van het product hoger dan wanneer dit op de bouwplaats gebeurt.

Prefabricage en circulariteit
Nederland wil in 2050 een 100% circulaire economie zijn, maar om deze doelstelling te halen moet nu flink geïnvesteerd worden in circulair ontwikkelen en bouwen. Het hergebruiken van materialen, die aan het einde van de levensduur opnieuw als product of grondstof gebruikt kunnen worden, is daarbij een belangrijk uitgangspunt. Dit vraagt om een andere aanpak van het ontwerp- en bouwproces. Prefabricage biedt daarvoor een oplossing.
Het prefabriceren van bouwelementen die op de bouwplaats alleen gemonteerd hoeven te worden verkort de bouwperiode. Veel kan nu al geprefabriceerd worden maar de mogelijkheden worden nog onvoldoende, benut. Zeker als we daarbij kiezen voor zoveel mogelijk natuurlijke duurzame bouwmaterialen die bij einde levensduur van het gebouw hergebruikt kunnen worden. Door het productieproces naar de fabriek te verplaatsen en op de bouwlocatie de elementen en onderdelen alleen nog te monteren wordt de uitstoot van stikstof fors beperkt. Daarnaast biedt prefabricage nog andere voordelen. De bouwkwaliteit is hoger omdat de elementen onder ideale omstandigheden gemaakt worden en de mogelijkheden om materialen te hergebruiken zijn groter. De verwerking van bouwproducten in de fabriek kan onder ideale omstandigheden. Op de bouwlocatie wordt in weer en wind gewerkt waardoor de bouwkwaliteit die gerealiseerd wordt onder slechte weersomstandigheden veel minder is.
Een ander voordeel van prefabricage is dat repeterend werk geautomatiseerd kan worden waardoor de productiviteit hoger en daarmee de kosten lager worden. Voor het hergebruik van materialen is een fabrieksmatige aanpak vaak noodzakelijk om ze optimaal te kunnen benutten. In dezelfde fabriek worden ook de nieuwe bouwelementen gemaakt die kant en klaar naar de bouw gaan om gemonteerd te worden.

Conclusie
We kunnen stellen dat een ecologische bouwmethode met geprefabriceerde, circulaire bouwelementen stikstofvrij bouwen mogelijk maakt en daarmee een bijdrage levert aan de oplossing voor de bouwsector om aan de slag te kunnen gaan. Zo kan de bouwsector zelf een bijdrage leveren aan het oplossen van de stikstof problematiek en een flinke stap zetten in circulair ontwikkelen en bouwen.

Meer weten of de stikstofproblematiek? Lees ook het eerder verschenen blog Stikstofproblematiek voor de gebouwde omgeving.

Geschreven door: Paul Dielissen 

Stikstofvrij bouwen kan door gebruik te maken van ecologische houtbouwmethode, circulaire bouwproducten en zoveel mogelijk geprefabriceerde bouwelementen.

Gerelateerde blogs

  • Gezond
  • Organisatie
maart 2020

Maatregelen draaijer+partners in verband met het coronavirus

De gezondheid van onze mensen, klanten en relaties staat voorop. draaijer+partners volgt de ontwikkelingen met […]

  • Aanbesteden
  • Leer
februari 2020

Almende College: krappe budgetten omzetten naar een toekomstbestendige huisvesting!

In 2017 zijn wij betrokken geraakt bij het Almende college vanuit de vraag Help ons […]

  • Omgevingspsychologie
  • Innovatie
februari 2020

Hoe omgevingspsychologie kan bijdragen aan het creëren van een gezonde en sociale omgeving

De aandacht voor het creëren van gezonde en sociale omgevingen blijft steeds verder toenemen. Terecht wat ons betreft: […]