Onderwijshuisvesting: maatpak of confectie?

Eerder verscheen het blog ‘De student bestaat niet meer’. Daarin spraken we over de behoeften van verschillende type studenten aan dienstverlening en huisvesting. In dit blog gaan we in op de vraag of het gevolg van deze verschillende behoeften ook automatisch betekent dat de huisvesting specifiek voor deze doelgroep moet worden gemaakt.

Elke school wil een precies op maat gemaakt gebouw voor haar leerlingen, studenten en docenten. Maar net als het maatpak, dat na een aantal jaren niet meer past, geldt ook voor onderwijsinstellingen dat gebruikers en hun behoeften veranderen. Een nieuwe onderwijsvisie, demografische veranderingen, maatschappelijke en technologische ontwikkelingen. Allemaal zaken waardoor de gebruikersbehoefte over tien jaar heel anders is dan nu. Maar het gebouw dat we realiseren gaat wel veel langer dan tien jaar mee. Is het dan verstandig om een maatpak te laten maken? In analogie met de kledingindustrie vier mogelijke alternatieven voor het maatpak.

Confectiepak, trendy door accessoires
De eerste mogelijkheid is om niet te kiezen voor een maatpak, maar voor confectiekleding. Een gebouw waarin ook een andere school, een kantoor of appartementen gehuisvest kunnen worden. Vaak hebben de behoeften van de gebruiker weinig te maken met de stenen die het gebouw vormen, maar veel meer met de inrichting en de dienstverlening die in het gebouw plaats vindt. Met deze ‘accessoires’, zoals meubilair of catering, speel je veel sneller in op de veranderende behoeften van de gebruiker. Ons advies is dan ook om het casco van het gebouw los te zien van de inrichting en de dienstverlening. Op die manier ben je veel flexibeler.

Maatpak van papier
Hier kun je je wenkbrauwen bij fronsen. Een maatpak van papier scheurt makkelijk en gaat niet zo lang mee. Maar is dat erg wanneer het kledingstuk maar één keer gedragen wordt? Ons tweede advies is om kritisch te kijken naar de benodigde levensduur van het gebouw. Waarom een gebouw maken dat 40 jaar mee gaat, terwijl de organisatie die in het gebouw gehuisvest wordt maar een zekere toekomst van tien jaar heeft. Bijvoorbeeld als je weet dat de leerlingenaantallen over tien jaar veel lager zullen zijn en dat extra klaslokaal dan niet meer nodig is. Kies dan voor tijdelijke units. Of een gebouw van bouwmaterialen die na tien jaar hergebruikt worden (met terugkoopregeling). Of een gebouw waarvan de bouwmaterialen minder lang meegaan dan nu in de bouw gebruikelijk is. Denk bijvoorbeeld aan biobased materialen, die misschien niet 40 jaar lang meegaan maar wel een veel kleinere milieu impact hebben.

Tweedehands pak
Waarom nieuwbouw als er misschien in de buurt een gebouw leeg staat? Overweeg om een bestaand gebouw te huren of te kopen, waardoor je niet voor 40 jaar vast zit aan het gebouw! Zoals bij de eerste mogelijkheid ook is aangegeven is met accessoires (inrichting en dienstverlening) veel mogelijk om toch te voldoen aan de behoeften van je gebruikers.

Maatpak van elastiek
Als laatste kun je ook kiezen voor een maatpak dat met je meebeweegt, al ware het van elastiek. Een maatpak van elastiek is niet goedkoop, maar gaat wel lang mee! We hebben het hier niet over flexibele wanden die een ruimte snel opsplitsen. Maar over de mogelijkheid om het gebouw aan te passen aan gewijzigde onderwijsvisie, groei of krimp van leerlingenaantallen en dergelijke. Dit elastiek in huisvesting krijg je door overmaat te realiseren. Bijvoorbeeld door extra verdiepingshoogte en extra installatiecapaciteit. Ook scheiding van casco en inbouw en vaste stramienindelingen helpen in de flexibiliteit van het gebouw.

Om aan de behoeften van je leerlingen/studenten te voldoen is het niet altijd nodig om een heel specifiek gebouw te maken. Als je wel een specifiek op de gebruikers afgestemde school maakt, houd dan rekening met de levensduur en flexibiliteit. Zo wordt het gebouw niet leidend of een belemmering in je toekomstige onderwijsvisie, maar beweegt het gebouw met je mee.

Wil je meer weten over flexibiliteit en levensduur van je school? Neem dan contact met ons op, we praten graag met je verder.

Gerelateerde blogs

  • Events
  • Leer
juli 2019

De onderwijsomgeving als datafabriek!

Het onderwijs is volop in ontwikkeling. Studenten hebben meer regie over het onderwijs dat zij […]

  • Sociaal
  • Innovatie
juli 2019

Waarom is generatie denken zo belangrijk?

Een generatie is een groep mensen die met elkaar verbonden is, omdat ze in dezelfde […]

  • Circulair
  • Zorg
juni 2019

Green deal duurzame zorg 2.0: Hoe wordt ambitie werkelijkheid?

De eerste Green Deal liep van eind 2015 tot eind 2018 met de ambitie dat […]