Sporten begint bij de gebruikers

Sporten begint bij de gebruikers

In 2017 deed meer dan de helft van de Nederlanders van 12 jaar en ouder (om precies te zijn 56,5%) wekelijks of vaker aan sport. Een flinke groep sporters dus. Dat is echt niet slecht vergeleken met omliggende landen. We investeren in Nederland dan ook flink in onze infrastructuur van sportaccommodaties, zoals zwembaden, gymzalen en buitensportaccommodaties. Toch merken wij dat onze opdrachtgevers, zoals gemeenten en onderwijsinstellingen investeringsbeslissingen veelal nemen op basis van normeringen. Hierbij gaan zij voorbij aan de essentiële vraag: wat hebben de gebruikers nodig om te (leren) bewegen?

Het Programma van Eisen

Waargebeurd! Een ambtenaar van een grote stad in Nederland vroeg mij mee te denken over een nieuwe sportvoorziening. Zes zaaldelen zijn er nodig, waardoor er stedenbouwkundig veel uitdagingen liggen. Op mijn vraag welke behoefte er bij de bevolking ligt en wie de nieuwe voorziening gaan gebruiken, was het verrassende antwoord: “Dat weten we nog niet, maar op basis van de normeringen hebben we zes zaaldelen nodig in deze wijk.” En dan te bedenken dat het Programma van Eisen voor de sportaccommodatie, waarin wordt verwezen naar de eisen en richtlijnen van de KVLO (Koninklijke Vereniging voor Lichamelijke Opvoeding) en NOC*NSF, al nagenoeg gereed is. Mijn vraag is alleen; als het doel nog niet duidelijk is, is het Programma van Eisen dan wel een logisch startpunt van het ontwerpproces?

Het Programma van Bewegen

Voordat wij bij draaijer+partners zomaar aan de slag gaan met het Programma van Eisen, stellen wij een Programma van Bewegen op. Hier kijken wij vooral wat de leerlingen nodig hebben om goed te leren bewegen. Ook kijken wij hoe de voorzieningen kunnen bijdragen aan vitalere leerlingen (die hierdoor onder andere beter leren). Deze twee punten staan centraal in het Programma van Bewegen voor onderwijsinstellingen. Tijdens verschillende workshops gaan wij dieper in op deze vragen. Dit doen wij samen met inspirerende gasten, vakleerkrachten, leerlingen of studenten, ouders en ieder ander die mee wil denken over de centrale vragen.

In de praktijk

Om de output van deze workshops inzichtelijk te maken, hebben wij twee voorbeelden van uitkomsten van één van onze onderwijsinstellingen op een rijtje gezet:

  • Leerlingen blijken behoefte te hebben aan kleed- en doucheruimten die ze kunnen gebruiken na te hebben gesport in tussenuren. Ze vervelen zich namelijk kapot tijdens tussenuren!
  • Bij een middelbare school zijn er sportieve bovenbouw leerlingen die het leuk vinden om hun sport te delen met leerlingen uit de onderbouw. Zo is er een programma opgetuigd door een aantal fanatieke hardlopers uit de bovenbouw waar iedereen aan mee kan doen in aanloop naar de plaatselijke loop.

Het oorspronkelijke, financieel onhaalbare, plan om een topsporthal te realiseren had geen enkele waarde voor het bewegingsonderwijs. Op basis van het Programma van Bewegen is een plan ontwikkeld waarin zes bestaande gymzalen zijn opgeknapt, ieder met een eigen thema als interactief, dans, Atlethic Skils Model en balsporten. Hierdoor was binnen de beschikbare middelen geld over om buiten enkele beweegplekken te creëren zoals een 3×3 basketbalveld en een freerun parcours.

Van bewegen naar gebouw

Wanneer we inzoomen op gemeentelijke sportaccommodaties zien we dat hierbij vooral vanuit verenigingsgebruik geredeneerd wordt. Mensen die niet sporten of bewegen, maar wij juist in beweging willen krijgen, zijn echter (vanzelfsprekend) niet lid van een sportvereniging. Nederlanders sporten en bewegen steeds meer, maar steeds minder binnen verenigingsverband (bron: Rapportage Sport 2015, SCP). In het Programma van Bewegen voor gemeentelijke sportaccommodaties betrekken we dan ook nadrukkelijk anders-georganiseerde gebruikers, zoals Bootcamp-clubs, multisportorganisaties, of niet-georganiseerde gebruikers, zoals vriendengroepen die af en toe willen sporten.

Met het Programma van Bewegen zetten wij dan ook de beweegbehoefte van de (gewenste) gebruikers echt centraal. Dat is de basis voor het Programma van Eisen dat moet leiden tot het uiteindelijke gebouw. Dus van bewegen naar stenen en niet andersom!

Wil jij meer weten over ons Programma van Bewegen? Berry ten Pas vertelt jou er graag meer over!

Gerelateerde blogs

  • Vastgoed
  • Organisatie
augustus 2019

Op exchange in vastgoed paradijs Seattle

Ruim een half jaar geleden vertrok Jurriaan Postema naar Seattle voor zijn Exchange Program aan […]

  • Circulair
  • Zorg
augustus 2019

Met de ambitieversneller naar de Green Deal Zorg 2.0

Het doel om CO2 en energie te besparen en geen aardgas of fossiele brandstoffen meer […]

  • Circulair
  • Innovatie
augustus 2019

Durf samen te experimenteren

Een nieuw gebouw realiseren of een bestaand gebouw aanpassen is een spannende aangelegenheid. Een inschatting […]