Zorgcontinuïteit begint waar het crisisplan ophoudt
Zorgorganisaties bereiden zich voor op incidenten en crises. Ze stellen plannen op, richten crisisteams in, verdelen verantwoordelijkheden en trainen medewerkers. Dat is noodzakelijk, maar bij een langdurige verstoring dient zich een volgende vraag aan: Kan de zorgomgeving de besluiten van het crisisteam daadwerkelijk ondersteunen?
Wat gebeurt er als de elektriciteit niet enkele uren, maar meerdere dagen uitvalt? Als digitale systemen niet beschikbaar zijn, leveranciers niet kunnen komen en medewerkers de locatie moeilijk kunnen bereiken? Kan een verpleeghuis dan nog verantwoorde zorg leveren? Blijven binnen een GGZ-instelling de noodzakelijke toegangscontrole, persoonsalarmering en beveiliging functioneren? En is er voldoende drinkwater, voeding, medicatiekoeling, sanitair en personele ondersteuning?
De uitdaging voor zorgorganisaties
De continuïteit van zorg is afhankelijk van een complex samenspel van mensen, gebouwen, installaties, digitale systemen, facilitaire processen en leveranciers. Deze onderdelen worden vaak door verschillende afdelingen beheerd. Zorg bepaalt wat cliënten nodig hebben, vastgoed beheert gebouwen en installaties, facilitair organiseert ondersteunende diensten en ICT zorgt voor digitale beschikbaarheid.
Iedere afdeling kan afzonderlijk maatregelen hebben genomen, terwijl het geheel toch kwetsbaar blijft. Een noodstroomaggregaat kan technisch functioneren, maar niet alle noodzakelijke installaties voeden. Een uitwijklocatie kan beschikbaar zijn, maar ongeschikt zijn voor een bepaalde cliëntgroep. Een leverancier kan een snelle responstijd hebben afgesproken, maar tijdens een regionale crisis tientallen klanten tegelijk moeten bedienen.
Het werkelijke risico bevindt zich daarom vaak tussen processen, afdelingen, contracten en verantwoordelijkheden. De periode van 72 uur is hierbij een belangrijk scenario. Niet omdat iedere zorgorganisatie wettelijk verplicht is alle zorg precies 72 uur autonoom voort te zetten, maar omdat langdurige uitval andere problemen veroorzaakt dan een korte storing. De relevante vraag is dan ook niet alleen: kunnen we 72 uur doorgaan? De betere vraag is: Welke zorg moet op welke locatie gedurende 4, 12, 24, 72 uur of langer beschikbaar blijven, en welke voorwaarden zijn daarvoor nodig?
Een crisisplan is noodzakelijk, maar niet voldoende
Een goede crisisorganisatie, heldere rollen, geoefende medewerkers en actuele plannen zijn onmisbaar. Maar zij bieden onvoldoende zekerheid wanneer de fysieke en facilitaire randvoorwaarden niet zijn geregeld.
Een crisisteam kan besluiten cliënten intern te verplaatsen, maar zijn daarvoor geschikte ruimten beschikbaar? Werken toegangscontrole, verlichting en alarmering? Kan de ontvangende afdeling extra cliënten voorzien van maaltijden, medicatie, sanitair en begeleiding? En kan een uitwijklocatie hetzelfde zorg- en beveiligingsniveau bieden? Een crisisplan beschrijft wat een organisatie wil doen. De omgeving bepaalt in belangrijke mate wat de organisatie werkelijk kan doen.
De toegevoegde waarde van Draaijer
Daar ligt onze toegevoegde waarde. Draaijer helpt zorgorganisaties om kritieke zorgprocessen ook tijdens langdurige verstoringen voort te zetten. We brengen de afhankelijkheden tussen zorg, huisvesting, installaties, facilitair, ICT en leveranciers in beeld en vertalen risico’s naar uitvoerbare maatregelen.
Dat kan leiden tot een continuïteitsprofiel per locatie, een technische weerbaarheidsscan, een analyse van facilitaire ketens, een capaciteitstoets voor verschillende tijdsperioden en een strategie voor concentratie, afschaling of uitwijk. Vervolgens vertalen we maatregelen naar onderhoudsplannen, leverancierscontracten, vastgoedstrategie, begrotingen en investeringsprogramma’s. Waar nodig begeleiden we ook ontwerp, aanbesteding en realisatie.
Onze meerwaarde zit daarmee in drie stappen:
- We maken afhankelijkheden en kwetsbaarheden zichtbaar.
- We vertalen risico’s naar concrete en financieel afgewogen maatregelen.
- We helpen deze maatregelen realiseren en structureel borgen.
De kern van ons verhaal is niet dat we een organisatie leren hoe zij tijdens een crisis moet handelen. Ons doel is: zorgen dat de omgeving, voorzieningen en dienstverlening het handelen tijdens een crisis daadwerkelijk mogelijk maken. Zo slaan we de brug tussen crisisvoorbereiding en een zorgomgeving die ook onder uitzonderlijke omstandigheden blijft functioneren.
